Kahramangiller

Pokemon İsimlerinin Etimolojik Çözümlemeleri

Nihayet Pokemon yaratıklarının isim kökenlerine dair yazabiliyorum, yaşasın!

Pokemon’un efsane olduğu günlerde ben biraz büyükçe, irice bir yetişkindim ve ama fakat yine de tv karşısına geçer, her bölümünü izlemeye çalışırdım. Sonra ara ara tv’ye çıkan ve popüler konularla ilgili annelerle babalarda paranoya dalgası yaratma peşinde koşan bazı abuk pedagog ve sabuk ço(cu)kbilmişlerini dinler içimden usulünce saydırırdım. Güzel günlerdi vesselam. Sonra bir gün ben daha “Dur bak bir şey keşfettim araştırayım” cümlesini kurmaya başlamıştım ki dizi yayından kaldırıldı.

Kısmet bugüneymiş. Biraz işten güçten, biraz da çizgi film yayınlandığı yıllarda internetle ilişkimin mağara adamı tadında olmasından sarkan yazıyı şimdi klavyeye alabiliyorum. Umarım yazarken aldığım keyfi okurken siz de alırsınız.

Resmin büyük versiyonu için tıklayın.

Resmin büyük versiyonu için tıklayın.

“Dur bak bir şey keşfettim araştırayım” dediğim şeyin ne olduğunu başlıktan da ilk cümleden de anlamışsınızdır. Pokemon yaratıklarının isimlerinin kökenlerine (etimoloji) inmek istiyordum hep. Sonuçta fark ettiğim şey “Butterfree” örneğinde olduğu gibi seçilen isimler bildiğimiz herhangi bir sözcüğe denk düşmeseler de bazı göndermelere sahiptiler. Yaratıkların yaşam şekilleri, alanları, güçleri gibi etmenler de göz önüne alındığında bu göndermelerin isimlerde yapılan oyunlarla ilişkisi daha da belirginleşiyordu. Butterfree ilk fark ettiğim kelime oyunuydu. İngilizcede “kelebek” anlamına gelen “Butterfree”ye gönderme yapılıyordu. Önce tırtıl, sonra koza, sonra da Kelebeksi bir yaşam formuydu Butterfree. Üstelik de kanatlarından bir tür toz serpiyordu uçarken; ki biliriz, kelebeklerin kanatlarına dokunursak tozlar dökülür böcekcağız bir daha uçamaz… Burada yapılan oyun Butterfly’ın Butter’ıyla Free’nin birleşmesiyle oluşturulmuş.

Elbette bazı isimlerin İngilizce olduğu kadar Japonca’da içermesi daha derin bir araştırmayı zorunlu kılıyor (veya kılmıyor). Ben yakın zamanda bir site buldum şimdi oradan yararlanarak beni için öne çıkan Pokemon yaratıklarının isimlerinin kökenlerini dilimize çevireceğim. Ve elbette buna Pokemon kavramıyla başlayacağım. Pokemon çoğunluğun bildiği üzere İngilizcedeki “Pocket” yani “cep” ile “Monster” yani “canavar” sözcüklerinin birleşmelerinin kısaltılmasından oluşturulmuş. Ancak ilginçtir ki Japoncasına baktığımızda karşımıza bir pazarlama dehası işi çıktığını görüyoruz çünkü Pokemon aynı zamanda Japoncadaki Poketto Monsutā sözcüklerinin birleşiminden de oluşuyor.

Resmin büyük versiyonu için tıklayın.

Resmin büyük versiyonu için tıklayın.

Bununla birlikte çoğumuzun Ash Ketchum olarak bildiği isim de değişiklikler olmuş onu öğrendim bu yazıyı hazırlarken. Karakterin orijinal ismi Pokemon’un yaratıcısı Satoshi Tajiri’den gelmekteymiş ve Satoshi’ymiş. Ancak İngilizce konuşulan ülkelerdeki pazarlaması için değiştirilmiş ve “bilge, “hızlı düşünen” anlamına gelen Satoshi hem Pikachu’yla hem de çizgi filmin “Gotta Catch ‘Em All” sloganıyla ses benzerliği yakalansın diye Ash Katchum’a dönüştürülmüş. Böylece de Pokemon yaratıklarının isimlerinin ortaya çıkışına hayli sadık kalınan başarılı bir işe imza atılmış.

Gelelim seçtiğim Pokemon Yaratıklarının özelliklerine, güçlerine ve onlarla bütünleşen isimlerinin kökenlerine.

Not: Ulaştığım listede 718 Pokemon Yaratığı ismi vardı. Tamamen keyif, sevdiğim ve işlevsel olma ölçütlerine göre seçim yaptım. Dileyen listeye kaynakçadan ulaşarak tamamına bakabilir.

  1. Bulbasaur: Çiçek soğanı anlamına gelen “bulb” ile “saur” yani Yunancadan gelen kertenkele sözcüklerinin birleşiminden oluşmuş. Zaten bu yaratık bir bitki türüdür.
  2. Charmander: Ateş pokemonu olan bu yaratığın ismi “char” yani yanmak-kömürleştirmek ile “mander” yani semenderin birleşmesinden oluşmaktadır.
  3. Squirtle: Üç sözcükten oluşan isimli bir su Pokemonudur.  Su fışkırtmak anlamına gelen “squirt”, kemirgen özelliği sincaptan “Squirrel”, “Turtle” da kaplumbağadan gelmektedir.
  4. Caterpie: Tırtıl anlamına glen “Caterpillar”dan türetilmiş.
  5. Metapod: Caterpie’nin kozaya girmiş halidir. İsim dönüşüm yani “ Metamorphosis” ile kabuk “pod” sözcüklerinden oluşmuş.
  6. Butterfree: Kelebek anlamına gelen Butterfly ile özgür olmak anlamına gelen “Free”den oluşmuş.
  7. Weedle: Kurtcuk anlamına gelen ”Worm” ile iğne anlamına gelen “Needle”dan oluşmuş alnında iğnesi olan tırtılsı kurtcuğun ismi.
  8. Kakuna: Weedle’ın kozaya girmiş halidir ve isim “Cocoon” sözcüğünden gelmektedir.
  9. Beedrill: Sivri delgeç tarzı iğneleri olan arı biçimli Pokemondur ve adı arı “Bee” ile delgeç “drill” sözcüklerinden meyada gelmiştir.
  10. Pidgeotto: “Pigeon” yani güvercinden geliyor.
  11. Ekans: yerde sürünen bir yılansıdır ve ismi de “snake”in yani yılanın tersten yazılışıdır.
  12. Arbok: Ekans’ın evrim geçirmiş halidir ve ismin kökeni “Kobra”nın tersten yazılışıdır.
  13. Pikachu: Japoncadaki elektrik kıvılcımı anlamına gelen “Pika” ile fare sesi olarak tanımlanan “chu” sesinden oluşmaktadır.
  14. Meowth: Biçimi gibi adı da kedidir ve “miyav”dır
  15. Psyduck: Sürekli başı ağrıyan ama dellenince yeri göğü oynatan psişik bir ördek Pokemon.  İsim de “Psy” ve “Duck”ın birleşmesiyle oluşmuş.
  16. Abra: Sihir yapan bir Pokemondur ve adı “Abra” kadabranın kısalmışıdır.
  17. Kadabra: Evrim geçiren Abra’nın bir süt modelidir ve isim de devamıdır.
  18. Alakazam: Evrim geçiren Kadabranın bir üst modelidir ve bir başka sihir sözcüğüdür.
  19. Machop: Sert anlamına gelen “Macho”yla karatedeki yan vuruş anlamını taşıyan “chop”un birleşimidir.
  20. Geodude: Toprak Pokemonudur ve ismi yer yani “Geo” ile ahbap yani “Dude”dan oluşmaktadır.
  21. Staryu: Yıldız “Star” ile “you” sen birleşimi.
  22. Starmie: “Star” ve “me”
  23. Spearow: Mızrak anlamına gelen “Spear” ile Serçe anlamına gelen “Sparrow”dan türetilmiş.
  24. Fearow: Spearow’un evrim geçirmiş bir üst modeli. “Fear” korku ile “Sparrow”un birleşimi.
  25. Jigglypuff: Şarkı söylemeyi çok seven ama dinleyicileri uyuyunca sinirlenerek şişen bu Pokemon yaratığının ismi (zil) salınma “jiggle” ile şişme sesin “puff”dan oluşmaktadır.

pokemon-2

Ve kendimi frenlediğim nokta işte tam da burası. Gerisini kaynakça bölümündeki adresten okuyabillirsiniz. Peki son söz veya mesaj veya kapanış paragrafı olmayacak mı? Oluyor, okuduğunuz işte tam da o… Yazımın öyle ulvi bir amacı yok. Başlık biraz havalı da olsa öyle. Geç kalmış bir gözlemimi genişleterek paylaşıyorum o kadar. Dilerim keyif almışsınızdır. Ben yılların eksikliğini kapatmanın hazzını aldım.

Kaynakça:

Pokémon Name Origins Pokémon Wikipedia Sayfası

Yorumlar