Video Oyunu Türleri: Tile-Matching

Puzz Loop (1998)

Tile-matching türünün alt kollarından olan bubble shooter’ın ilginç bir örneği olarak karşımıza çıkan Puzz Loop, yapımcısı Mitchell Corporation’un Puzzle Bobble mekaniklerini spiral bir düzleme taşımasıyla ortaya çıkmış gerçekten ilginç bir oyundur.

Oyun ekranının tam merkezinde kendi etrafında dönebilen bir fırlatıcı vardır ve etrafını spiral olarak saran raylara yerleştirilmiş renkli bilyeleri fırlattığı başka bilyelerle vurmaktadır. Oyuncu tıpkı Puzzle Bobble’da olduğu gibi 3 ya da daha fazla aynı renkte bilye eşleştirdiğinde bilyeler yok olarak puan kazandırmaktadır.

Puzz Loop, nedense ortamlarda esamesi pek okunan bir oyun değildir. Ancak getirdiği yenilikle  Zuma (2004) ve Luxor (2005) gibi bir döneme damgasını vurmuş iki oyunun atası olduğundan video oyun tarihinde yeri büyüktür.

Puzz Loop (1998)

Puzz Loop (1998)

Bejeweled (2001)

Bugün King adlı yürüyen kapitalizm temsilcisi Candy Crush Saga diye bir oyundan milyonlarca dolar kazanıyorsa bunu Popcap’in 2001 yılında yayınladığı Bejeweled adlı efsane oyuna borçludur.

Popcap, 2000’li yılların başında bilgisayar başında çalışan ve internet erişimi olan beyaz yakalılar arasında çok popüler bir oyun firmasıydı. Zira oyunlarının çoğu tarayıcı üstünden oynanabiliyordu. Popcap, 50 milyon adetten fazla satan en büyük oyunu Bejewelled haricinde Alchemy (2001), Feeding Frenzy (2004), Peggle (2007), Plants vs. Zombies (2009) ve Zuma (2003) gibi ünlü olanlarla birlikte 50’yi aşkın oyun  piyasaya sürmüştür. Popcap’in günümüzde neredeyse tüm mobil oyun piyasasını peşinde sürükleyen casual game akımını başlatan firma olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.

Bejeweled, Shariki’nin ortaya attığı oyun mekaniklerini alıp tıpkı vaktiyle Columns’un yaptığı gibi mücevher teması giydirmiş ve 3’ten daha fazla olan 4 ya da 5’lik taş yok olmalarına çılgın görsel efektler ekleyerek oyunun mekanikleri yanında görselliğiyle de öne çıkmasını sağlamıştır.

Bejeweled (2001)

Bejeweled (2001)

Worms Blast (2002)

90’lı yıllarda özellikle Amiga için piyasaya sürdükleri Alien Breed, Super Frog ve Worms gibi oyunlarla tanınan Team 17, Worms markasını kullanarak bir bubble shooter yapmaya karar vermiş ve ortaya Worms Blast çıkmıştır. Worms, bildiğiniz (ya da bilmediğiniz) gibi kendine has mekanikleriyle ön plana çıkmış muazzam bir oyun serisidir. Ancak iş Worms Blast’a geldiğinde durum değişmiştir. Zira Worms Blast, genel teması (ve roketleri) dışında orijinal Worms serisinden çok başka bir oyundur.

Oyunda bubble shooter mekanikleri kullanılmış, ancak top yerine renkli roketler kullanılmış, roketatarı taşıyanın da aşağıda hareket halinde bir Worms karakteri olması sağlanmıştır. Bir diğer yenilik de roketin kendi renginden farklı bir renge çarpması sonucunda çarptığı alandaki hedeflerin rengini değiştirmesidir. Özellikle iki kişilik yapılan karşılaşmaların ölümüne keyifli olduğunu buradan söylemezsem büyük ayıp etmiş olurum.

Not: Worms Blast’ı bu listeye almamın en önemli sebebi, bana kurduğum oyun şirketi Hero Concept’in ilk oyunu olan Doughlings: Arcade‘i tasarlarken çok büyük ilham kaynağı olmasıdır. Teşekkürler Team 17…

Worms Blast (2002)

Worms Blast (2002)

Zuma (2003)

Popcap, Bejeweled ile yakaladığı başarının bir benzerini Zuma ile tekrarlamaya çalışmıştır. Formül basittir; eskilerden temel mekanikleri iyi, ama öyle kimsenin pek haberi olmayan bir oyun alıp harika grafikler ve birkaç yeni oyun mekaniği eşliğinde yeniden piyasaya sürmek.

Zuma’nın oyun mekanikleri, öncülü olan Puzz Loop’un neredeyse aynısıdır. Ancak Popcap’in o dönemki yükselişi sayesinde Puzz Loop’un rüyalarında bile göremeyeceği miktarlarda satış elde edilmiştir. Zuma, Popcap’in yayınladığı Bejeweled ve Plants vs. Zombies oyunlarından sonra firmaya en çok para kazandıran üçüncü oyunlarıdır.

Puzz Loop’un yapımcısı Mitchell Corporation, Zuma’nın mekaniklerinin çalıntı olduğunu iddia etmiş ve pastadan payını alabilmek adına 2006 yılında Nintendo DS’te Puzz Loop’un geliştirilmiş bir versiyonunu Magnetica adıyla yayınlamış, ancak pek başarılı olamamıştır.

Zuma (2003)

Zuma (2003)

Bubble Witch Saga (2011)

Kuruluşu 2003 yılına kadar uzanan King, uzun süre kara geçememiştir. Hatta birçok kez iflasın eşiğinden dönmüştür. Ancak şansları takvimler 2011’i gösterdiğinde dönmüş ve Bubble Witch Saga ile ilk büyük başarılarını yakalamışlardır.

King, aslında Bubble Witch Saga ile Popcap’in başarı formülünü taklit etmekten başka bir şey yapmamıştır. 17 yıl önce Puzzle Bobble’ın başlattığı bubble shooter mekaniklerini almış ve casual kadın oyuncuların hoşuna gidecek bir tema giydirerek içine mikro ödeme mekanikleri gömmüştür. Sonuç; malumunuz. Günümüzde 30 yaş üzeri casual kadın oyuncu olup da Bubble Witch Saga’yı (en azından ikincisini) oynamamış birisi bulmak zordur.

Bubble Witch Saga (2011)

Bubble Witch Saga (2011)

Candy Crush Saga (2012)

King, Bubble Witch Saga ardından ikinci, bombasını yine aynı başarı formülüyle patlatmıştır. Hatta bu kez bir öncekinden daha da garanti bir yöntem kullanır. Bubble Witch Saga’da 17 yıl önce çıkmış olan Puzzle Bobble’ı klonlanırken Candy Crush Saga tasarlanırken çok daha yakın bir zamanda rüşdünü ispatlamış olan Bejeweled’i klonlamak tercih edilmiştir.

Şimdi “yiğidi öldür hakkını yeme” demişler. King, Candy Crush Saga’nın ilerleyen bölümlerine Bejeweled tasarımcılarının en çılgın rüyalarında bile göremeyeceği yepyeni oyun mekanikleri ve güçlendiriciler eklemiş, mikro ödeme mekaniklerini de kusursuz hale getirmiştir. Günümüzde (oyuncu profili ayrımı yapmaksızın) akıllı telefon sahibi olup da Candy Crush Saga’nın varlığından haberdar olmayan kimsecikler bulmak imkansızdır.

Candy Crush Saga sonrasında King yılda 700 milyon dolar civarında net kar eden bir şirkete dönüşme adına en büyük adımı atmıştır.

Candy Crush Saga (2012)

Candy Crush Saga (2012)

Pet Rescue Saga (2012)

King, Candy Crush Saga’dan aylar sonra yine iyi kazanç sağlayacağı bir diğer oyunu daha piyasaya sürecektir. Formülü tekrarlamaya pek gerek yok, yine klasik bir oyunun klonlanması yoluna gidilmiştir. Ancak bu kez de ilk tile-matching oyunlarından olan SameGame klonlanarak göreceli olarak daha riskli bir işe girişilmiştir.

Şöyle ki; SameGame yıllar boyunca klonlanmaya devam etmiş bir klasik oyun türüydü, ancak Bejeweled örneğinde olduğu gibi yakın zamanda türü zenginleştirmiş kaliteli bir versiyon bulunmuyordu. Oyun mekaniklerinin SameGame’in yok oldukça ekrandan kaybolan karelerden oluşan oyun mekanikleri değiştirilerek yok yok olan her kare yerine üstten yeni kareler gelme mekanikleri eklenerek zenginleştirilmiştir.

Pet Rescue Saga’nın başarılı bir klonu olan 2015 çıkışlı Toy Blast, yerli oyun yapımcı Peak Games’in imzasını taşımaktadır. Peak Games hatta Hasbro’ya Toy Blast’ı klonladıkları gerekçesiyle 2016’da dava açmıştır. Klonlandığı iddia edilen oyun ise My Little Pony: Puzzle Party adlı oyundur. İnsan gerçekten hayret ediyor…

Bir diğer başarılı Pet Rescue Saga klonu da Rovio’nun 2016’da yayınladığı Angry Birds Blast’tır. Özellikle kendine has mekanikleriyle öne çıkan oyun, şahsen favori mobil oyunlarım arasındadır.

Pet Rescue Saga (2012)

Pet Rescue Saga (2012)


Evet, tile matching türünün günümüze kadar gelmesine katkıda bulunan tam 18 oyunu öne çıkan özellikleriyle birlikte yad etmiş olduk. Şöyle bir derin nefes alınca insan “Nereden nereye?” diye sormadan edemiyor. Velhasıl, konu hakkındaki her türlü yorumunuzu aşağıdaki “Yorumlar” bölümüne yazabilirsiniz.

Bu yazı, "Video Oyunu Türleri" adlı yazı dizimizin bir parçasıdır.

Yorumlar