Marvel Süper Kahraman Dosyaları: Black Panther

Yapılan bilimsel araştırmalar, insanların Afrika’da evrimleşmeye başladığını ve oradan da tüm dünyaya yayıldığını gösteriyor. Ancak “Kara Kıta” diye de anılan Afrika zorlu iklim şartları, kıtlık, sömürgecilik, kölecilik ve iç savaşlar sebebiyle günümüz dünyasında bir hayli geri kalmıştır. Milattan sonra yükselen Aksum Krallığı (MS 100-940), Gana İmparatorluğu (MS 300-1200) ve Ashanti Krallığı (MS 1701–1957) gibi döneminin ileri medeniyetleri bir yana, kökeni milattan önce 3000 yılına kadar dayanan dillere destan Antik Mısır’ı topraklarında barındırmış bir kıtadan bahsediyoruz oysa ki. Ancak tarih bize göstermiştir ki, medeniyetler doğar, yükselir ve çöker…

Fakat Marvel evreninde bu çöküşü yaşamamış bir Afrika medeniyeti bulunur: Wakanda! Nasıl mı? Kuzeydoğu Afrika’da 10 bin yıl önce kurulan ülkeye düşen bir göktaşı, adeta Wakanda halkının başına konmuş bir talih kuşu olur. Göktaşının yaydığı radyasyon sayesinde Wakanda toprakları her daim verimli kalır ve Afrika kuraklıklarından daha az etkilenir. Ayrıca göktaşının içinde dünyanın başka hiçbir yerinde bulunmayan “vibranyum” adlı, titreşimleri emebilen son derece değerli bir maden de bulunmaktadır.

wakanda

Bolluk içinde yaşayan Wakanda halkı, ellerindeki nimetleri zorla almak isteyebilecek yabancılardan sakınmak için kendilerini dış dünyadan izole eder. Böylece başka medeniyetler kıtlık, iklim değişimleri, savaşlar ya da kaynak yetersizliği yüzünden pek çok kez sil baştan yapmak zorunda kalırken, Wakanda her alanda gelişmeye devam eder. Günümüzde doğayla iç içe geçen tarihi yapısını ve mistik havasını koruyabilmiş bir megapolise dönüşen Wakanda, hemen her alanda dünyanın kalanından fersah fersah ileridedir. Örneğin kanser tedavisi uzun süre önce bulunmuş, nükleer silahlar döneminin süper güçlerinden çok önce geliştirilmiştir. Ancak izole yapıları ve bolluk içinde yaşamalarının bir sonucu olarak asla Amerika Birleşik Devletleri gibi dünyanın polisliğini yapmaya kalkışmamışlardır.

Wakanda’nın istikrarlı gelişiminin ardında hiç şüphesiz krallarının büyük desteği vardır: Black Panther! Nihayet antropoloji sosuna bandırılmış girizgahtan sonra dosyanın asıl konusuna gelebildik:

Kimdir Black Panther?

Wakanda, birden fazla kabilenin birleşiminden oluşmuş bir hükümet tarafından yönetilmektedir. Black Panther ise hükümetin başındaki kralın taşıdığı ünvandır. Black Panther olacak kişi, 10 bin yıl önce Wakanda’yı kuran, dolayısıyla ilk Black Panther olan Beshenga’nın soyundan gelmelidir. Ancak bu soya dahil olmak yeterli değildir! Aday, bunu hak etmek için birden fazla kabilenin şampiyonunu da yenmesi gerektiği zorlu bir dizi sınava tabi tutulur. Son olarak da Beshenga’nın soyundan olmayan herkes için ölümcül olan kalp şeklindeki bir bitkiden yer ve panter tanrıça Bast’la mistik bir bağ kurarak Black Panther güçlerini kazanır.

black-panther-1

Marvel’ın Çokluevreni‘ndeki standart çizgi roman evreni sayılan Earth-616’da okuyucuyla tanışan ilk Black Panther, T’Challa olmuştur. Babası, aynı zamanda kendinden bir önceki Black Panther olan T’Chaka, Wakanda’nın izolasyonuna son vermiştir. Bu yüzden zamanı gelince, Black Panther olarak yüzleşeceği dış dünyayı tanıması için T’Challa’yı Amerika ve Avrupa’da eğitime göndermiştir. T’Challa’nın yönetimindeki Wakanda, tarihindeki en hareketli dönemleri yaşamıştır.

İlk Siyah Süper Kahraman!

1966 yılında Fantastic Four #52’de okuyucuyla tanışan Black Panther, Amerika’nın ana akım çizgi romanlarında boy gösteren ilk siyahi süper kahramandır. Onu 1969’da Falcon, 1972’deyse Luke Cage takip edecektir. Marvel’ın ezeli rakibi DC Comics’in ilk Afro-Amerikan karakterleri ise 1969’da Tyroc, 1972’de Green Lantern (John Stewart) ve 1977’de Black Lightning olacaktır.

Marvel'in ilk jenerasyon siyah süper kahramanları

Marvel’in ilk jenerasyon siyah süper kahramanları

DC Comics’in “ilk süper kahramanları” yaratmış olduğu gerçeği bir yana,  çizgi romanların Altın ve Gümüş Çağı’nda orijinal süper kahraman fikirleri konusunda Marvel tarafından sıklıkla taklit edildiği doğrudur. Ancak Amerika Birleşik Devletleri’nin Cumhuriyetçi kanadına daha yakın seyreden DC Comics, iş çizgi romanlarda etnik grupları ve azınlıkları konu almaya geldiğinde her daim Marvel’ın gerisinde kalmayı tercih etmiştir. Hatta bu durum halen devam etmektedir. Detaya fazla girmiyorum, zira bu başka bir yazımın konusu olacak.

Yaratım Süreci

Black Panther’in yaratıcıları, efsane ikili Stan Lee ve Jack Kirby! Stan Lee, tıpkı Batman’in yaratıcısı Bob Kane’in Bill Finger’a yaptığı gibi, Kirby’nin karakter yaratımındaki emeğinden (mesela şu videoda) nedense hiç bahsetmez. Lee’ye olan saygımdan ötürü bu konuda fazla yorum yapmamayı tercih ediyorum. Dileyen konuyla ilgili kişisel araştırmasını yapabilir. Velhasıl, o dönemler piyasada hiç siyahi süper kahraman olmadığı gerçeği hangisinin aklına geldi bilinmez. Ancak dönemin ırkçılıkla boğuşan Amerika’sında bu fikri hayata geçirmek bir yana, hayal etmek bile gerçekten takdir edilecek bir şeydir.

Jack Kirby’nin karakter için çizdiği ilk prototip, şimdi tanıdığımız Black Panther’den çok daha farklıdır. Bilirsiniz, siyah kıtanın halkı canlı renkleri çok sever ve kıyafet tercihlerini de de bu yönde yaparlar. Kendi adıma Afrika halkıyla ilgili en sevdiğim şeylerden biri de budur. Zira ten renklerine canlı renkler çok yakışıyor. Jack Kirby de böyle düşünmüş olacak ki, T’Challa’nın ilk kostümü tamamen siyah değil, kırmızı ve sarı renkler de içermekteymiş. Hatta o zamanlar karakterin ismi Black Panther değil, “Coal Tiger”, yani Türkçesiyle “Kömür Kaplan” olacakmış… İyi ki olmamış!

Jack Kirby'nin Coal Tiger isimli ilk prototipi, reddedilen Fantastic Four #52 kapağı ve kabul edilen kapak

Jack Kirby’nin Coal Tiger isimli ilk prototipi, reddedilen Fantastic Four #52 kapağı ve kabul edilen kapak

Neyse, tasarım süreci devam etmiş ve sonunda karakterin görünüşü, şimdikine oldukça yakın bir hale gelmiş. Ancak Black Panther’in arz-ı endam edeceği ilk sayı olan Fantastic Four #52’nin kapağı, yönetimden geri dönmüş. Bu konuyla ilgili çok bir bilgi yok. Ancak reddedilen kapakla piyasaya çıkan kapağa baktığınızda, aradaki en önemli farkın T’Challa’nın yüzünün bir kısmını gösteren maske olduğunu fark edeceksiniz. Evet, bugün bildiğimiz Black Panther maskesi kesinlikle çok daha karizmatik. Ancak bugün sözkonusu kapağın reddedilme sebebinin T’Challa’nın görünen siyah teni olduğunu düşünen çok insan var! Tabi bu konuda o dönemleri bizzat yaşamamış biri olarak, bugünün normlarıyla eleştiri yapacak değilim.

Marvel’ın İlk Grafik Romanı

T’Challa, Wakanda’dan Amerika’ya gelerek Avengers’a katıldığı 1968 yılına kadar birkaç sayıda Fantastic Four ve Tales of Suspense çizgi romanında boy gösterdi. Sonrasında Avengers’ın aktif bir üyesi olarak görev alırken, yine birkaç sayı için Daredevil ve Doctor Doom’la savaşmak üzere Astonishing Tales’ta konuk oldu.

Takvimler 1973’ü gösterdiğindeyse Marvel tarihi için gerçekten çok önemli bir şey oldu: Jungle Action #5’te, 1969 yılında yayınlanmış Black Panther odaklı bir hikaye olan Avengers #62 tekrar basıldı. Bir sonraki sayı içinse yeni hikayeler çizilmesine karar verildi ve bunun için genç bir ekip toparlandı. Hatta ekibin bir kısmının ilk profesyonel işleriydi bu. 1973 – 1976 yılları arasında Jungle Action #6 ila #24 arasında yayınlanan tüm sayılar Black Panther konuluydu. Serinin ilk 13 sayısıysa “Panther’s Rage” adlı hikayeydi. Bu seri, günümüzde Marvel’ın ilk grafik romanı kabul edilmektedir. Her ne kadar Marvel’ın  popüler yayınları olan Fantastic Four ve Spider-Man’de de hikaye örgüleri kullanılmış olsa da, Panther’s Rage baştan sona bir roman olarak tasarlanan ilk Marvel yayınıdır.

Jungle Action #6 (1973)

Jungle Action #6 (1973)

Unutmayın… Biri toplumsal, diğeriyse sanatsal olmak üzere iki farkı kulvarda “ilk” olmak her süper kahramana nasip olmamıştır! Ayrıca Panther’s Rage’i bir şekilde edinerek okumanızı tavsiye ederim. Her ne kadar dönemin anlatım tekniklerinin şimdilerde sıkıcı geleceğini düşünerek okumaya başlamış olsam da, sonunda bitmemesini dilediğim az sayıdaki çizgi romandan biri oldu.

Kara Panter Sosyalist Miydi?

Black Panther’in ismi duyulmaya başladığında başka bir sorunla karşılaşıldı. Zira devrimci, siyah, nasyonalist ve sosyalist bir organizasyon olan Black Panther Party, faaliyete aynı yıl başlamıştı. Bir sosyal yardımlaşma organizasyonu olarak kurulan oluşumun en dikkat çeken faaliyeti, dönemin ırkçı Amerika Birleşik Devletleri’nde azınlıkları polis şiddetinden korumaktı! Mutlaka dönemi konu alan ve neden bahsettiğimi çok iyi anlatan birkaç farklı film sahnesi izlemişsinizdir. İşte Black Panther Party de bu gibi olayları önlemek için silahlandırılmış sivil devriyeler organize etmeye başlamıştı. Black Panther Party, aktif olduğu yıllar boyunca (1966-1982) farklı Amerikan hükümetleri ve FBI tarafından büyük tehdit olarak görülmüş ve hareketi bastırmak için ciddi önemler alınmıştır. Hatta organizasyonun üyelerinden bazılarının cinayete kurban gitmelerinde parmakları olduğu iddia edilmiştir.

Black Panther Partisi, kızlı erkekli protesto yürüyüşündeyken

Black Panther Partisi, kızlı erkekli protesto yürüyüşündeyken

Her ne kadar Stan Lee ve Jack Kirby’nin Black Panther’i, 1966 yılının Temmuz ayında, yani Black Panther Party’nin kuruluşu olan Ekim 1966’dan önce yaratılmış olsa da o dönemin medyasıyla bunu insanlara açıklayabilmenin ne kadar zor olduğunu tahmin edebilirsiniz. Bu sebeple tepki çekeceğinden korkan Stan Lee, karakterin ismini “Black Leopard” olarak değiştirir. Ancak okuyucular bu ismi beğenmez ve zaten isim kendisinin de içine sinmeyen Stan Lee kısa süre sonra karakterin ismini yine eski haline döndürür.

Bu yazı, "Süper Kahraman Dosyaları" adlı yazı dizimizin bir parçasıdır.

Yorumlar