Kahramangiller

Süper Kahraman Filmleri Kimlere Yapılıyor?

2016’da gösterime giren süper kahraman filmleri tozu dumana kattı. Eş, dost, akraba demeden sosyal medyada birbirine girenleri ibretle izledik (Aferin size).

Açıkçası ben bu tartışmalarda başı çeken çizgi roman okurlarının aslında film yapımcılarının hedeflediği asıl kitle olmadığını düşünüyorum. Elbette kendimin de içinde olduğu bir kitle hakkında böyle bir iddia atıp da rakamlarla desteklemeden işin içinden çıkmak olmaz. Basitçe açıklamam gerekirse bu yazıda yapacağım şey; çeşitli kriterleri değerlendirerek çizgi roman okuyan kişi sayısına ulaşmak ve bunu filmlerin hasılatlarıyla kıyaslayarak “Bakın ben demiştim!” demek olacak. Tabi bu süreçte çizgi roman sektörünün bir-iki soğuk gerçekleriyle de yüzleşeceğiz. Buyrun başlayalım:

Not: Aslında bu yazının içeriği oldukça gecikmiş X-Men: Apocalypse – Analiz Tahmin ve Anekdotlar adlı yazımın bir bölümüydü. Ancak derdimi kısaca anlatamayacağımı fark edince, bu bölümün daha önceden yayınlanacak farklı bir yazı olmasına karar verdim. 

Çizgi Romanlar Kaç Para Ediyor?

Yazıdaki çizgi roman satışı rakamlarını Comichron adlı siteden alacağım. Comichron, başta Kuzey Amerika olmak üzere tüm dünyaya dağıtım yapan Diamond Comics’ten aldığı verileri derleyerek düzenli olarak paylaşan harika bir sitedir. Eğer ki konuya merakınız varsa bu siteyi mutlaka siz de takip edin. İlk bakışta biraz karmaşık gelebilir, ama genel yapısını çözdüğünüzde verileri karıştırmak hobiniz haline gelecektir, garanti ederim.

comic-store

Şu bilgiyi de vermeden geçmeyeyim: Tüm dünyanın orijinal çizgi roman dağıtımı da Diamond Comics’ten yapılmaktadır. Yani evden çıkıp Paralel Evren, Arkabahçe Yayıncılık ya da Büyülü Dükkan gibi yerel çizgi roman dükkanlarından İngilizce olarak satın aldığınız çizgi romanlar da Diamond Comics’in Kuzey Amerika satışlarına dahil edilmektedir. Bunlar dışında farklı dillere çevrilen çizgi romanların sayısı Kuzey Amerika çizgi roman sektörü yanında kuş kadar kaldığı için bu konuda bilgi bulmanız neredeyse imkansızdır. Kısacası; Amerikan kökenli çizgi romanlarla ilgili sayısal verileri değerlendirirken sadece Kuzey Amerika rakamları dikkate alınır. Bu yüzden yaptığım hesaplarda “Eee? dünyanın kalanını hesaplamadın ki!!!” diye itiraz etmenize gerek yok…

Hazırladığım ilk tabloda yıl bazında toplam çizgi roman satışları, o yıl sektörün cirosunu ve bu pastadan DC ve Marvel‘in paylarını bulabilirsiniz. Tarihi özellikle Batman Begins’in gösterime girdiği tarihten itibaren aldım ki, filmlerden sektörün nasıl etkilendiği hakkında genel bir yargınız oluşsun:

2005 -2015 Dönemi Çizgi Roman Satışları
Yıl Toplam Satış Sektörün Cirosu DC’nin Payı Marvel’in Payı
2005 76.13 milyon kopya¹ 475-550 milyon $² %32.96 %36.97
2006 81.85 milyon kopya¹ 575-640 milyon $² %34.47 %38.49
2007 85.27 milyon kopya¹ 660-700 milyon $² %31.92 %40.25
2008 81.34 milyon kopya¹ 680-710 milyon $² %29.94 %40.81
2009 78.4 milyon kopya 650-700 milyon $² %29.28 %40.47
2010 73.8 milyon kopya 660-690 milyon $² %30.39 %38.23
2011 77.2 milyon kopya 715 milyon $³ %31.41 %37.29
2012 86 milyon kopya 805 milyon $³ %31.94 %34.06
2013 91.8 milyon kopya 870 milyon $³ %30.33 %33.50
2014 92 milyon kopya 935 milyon $³ %28.86 %34.38
2015 98 milyon kopya 1.03 milyar $³ %25.75 %38.74
¹ Sadece Top 300’e giren çizgi romanların toplamıdır. Diğer çizgi romanların toplamı senesine göre bu sayının %10’unu aşmamaktadır.
² Bu dönemlerdeki verilerle gazete bayilerindeki satışlardaki iade faktörü sebebiyle tam rakam vermek olanaksız.
³ Dijital çizgi roman satışları dahil edilmiştir.

Bu tablodan çıkaracağımız sonuçlar şunlar olacaktır:

  • Sinema filmleri, son 10 yıllık dönemde çizgi roman sektörünün hacmini tam iki katına çıkarmış.
  • DC ve Marvel, toplamda çizgi roman sektörünün tamamını değil, 2/3’lük bölümüne tekabül eden %66 civarını elinde tutuyor. Ne olursa olsun, sahnede başka oyuncular da var.
  • Marvel, yüzde 4 ila yüzde 13 arasında değişen oranlarda her daim önde.
  • Marvel’in 2008 – 2012 arasında yayınladığı Phase 1 adı verilen filmler [Iron Man (2008), The Incredible Hulk (2008), Iron Man 2 (2010), Thor (2011), Captain America: The First Avenger (2011) ve Marvel’s The Avengers (2012)] pazar payında çok ciddi avantaj sağlamış.
  • Marvel’in 2013-2015 arası yayınladığı Phase II adı verilen filmler ise [Iron Man 3 (2013), Thor: The Dark World (2013), Captain America: The Winter Soldier (2014), Guardians of the Galaxy (2014), Avengers: Age of Ultron (2015) ve Ant-Man (2015)] rakibinin o dönemlerdeki en büyük kozu olan The Dark Knight Trilogy’nin bitmiş olmasına rağmen pazar payında azalma yaşamış, ancak sektörün cirosu genel olarak yükseldiğinden toplam kazancı yükselmiş.

Yorumlar

  • Engin Karakullukçu

    Değinilen noktalar oldukça güzel. Bir mesele daha var onu da dilim döndüğünce açıklayayım. Kendimden örnek verecek olursam; çok hardcore olmasa da iyi bir çizgi roman takipçisi olduğumu düşünüyorum. Ancak özellikle Marvel’ın “The Avengers” sonrası atağa geçtiği dönemlerde çizgi romanların da sinemaya uyarlanma, sinemadaki faktörlere ayak uydurma durumu bendeki çizgi roman alma hevesini söndürüyor. Sürekli yenilenen evrenler, beyaz perdedeki triplerine ve tiplerine giderek benzeyen karakterler… Yani uzun lafın kısası iş biraz kolaya kaçma oluyor. Hee film tuttu dur kitapları da o ayarda yapalım kafası (mesela Civil War kitaplarının kapaklarına film görselinin konulması gibi). Demem o ki çizgi roman olayında da artık orjinal iş üretme kaygısından çok filmleri izleyeni çekelim kaygısı başladı, bu da iyi işler çıkmasının önünde ciddi bir engel. Bir nevi kendi topuklarına sıkıyorlar zira Spielberg demişti sanırım “süper kahraman filmleri bir dönemin western filmleri gibi, elbek sonları gelecek” diye. O son geldiğinde de gidişat böyle devam ederse kimse çizgi romana dönmek istemeyecek. He filmleri takip etmiyor muyum? Tabiki ediyorum. Ama elime çizgi roman alınca “heh işte olay bu” diyebilmenin keyfi ayrı. Umarım o keyfimiz yalan olmaz.

    • Doğru, ancak filmler sayesinde tekrar gündeme gelen Vision’un serisi çok ama çok orijinal bir seri mesela. Arada bunun gibi çok iş de çıkıyor. Bir teselli olaraktan 🙂

  • Süha Başaran

    Elinize sağlık gayet aydınlatıcı bir yazı olmuş. Ben sektörler arasında bu kadar uçurum olduğunu bilmiyodum.

    • Sayıları karşıma alıp bu yazıyı alana kadar ben de orantıyı 1/4 gibi düşünüyordum açıkçası 😀

  • Doğancan Gedik

    Yazı çok güzel olmuş,çizgi roman okumaya filmler sayesinde başladım ben de,keşke filmleri izleyip beğenen herkes bir çizgi romana da baksa,göz gezdirse.Ayrıca şu resimdeki batman göndermesini de anlayamadım,açıklayabilir misiniz :/

    • Resim Batman: Ölümcül Tasarımdan alıntı. Herkes Joker’in gülme gazı etkisindeyken orada somurtan Batman aslında bir dönem sosyal medyada sıkça karşımıza çıkan “August Landmesser”i sembolize ediyor: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fc/August-Landmesser-Almanya-1936.jpg

      Burada vurgulamaya çalıştığım nokta herkesin filmlerle galeyana geldiği şu dönemlerde benim onlara katılmadığım idi 🙂

      • Doğancan Gedik

        O çizgi romanı okumuştum fakat göndermeyi anlamamıştım teşekkürler 🙂