Kahramangiller

Bu *Punk Olayı Nereden Geliyor?

Hepimize malumdur, punk sadece bir müzik türü değil, bir estetiği, bir tavrı da kapsıyor. Öyle ki; punkun başına çeşitli sıfatlar koyup, punk kafasını her türlü paralel dünyaya taşıyabiliyoruz. *punk fikri de bu çeşitliliğin genellenmesinden geliyor. * yerine herhangi bir sıfatı koyduğumuz zaman punk kafasını ayrı bir dünyanın üstüne yığmış oluyoruz. Cyberpunk olsun, steampunk olsun, dungeonpunk olsun aynı kafayı farklı teknolojik altyapılarla yaşayan insanları anlatır. Peki nasıl olur da punk kafası her yüzyıla hatta hiç varolmamış gerçekliklere çok kolay uyarlanır?

Tarihin Devinimi

Punk gibi özünde ekonomik ve sosyal olan bir meseleyi incelemeden önce onu oluşturan koşulları incelemek lazım.

Çok genelgeçer bakarsak, insanlığın gelişimi dalgalar halinde ilerler. Her tarih dalgası da şu basit taslağı izler:

  • Bir kesime ekonomik avantaj sağlayan bir yeni olgu, bir inovasyon ortaya çıkar (Tarım olur, imparatorluk olur, demokrasi olur, yarı-iletkenler olur. Civ 5 teknoloji ağacına bakın işte hepsi yazıyor!).
  • Olguyu icat edenler, elde ettikleri ekonomik avantajı kullanarak refaha ulaşır, nüfusları artar.
  • Savaş, ticaret ve sanat aracılığıyla olgu komşulara yayılır. Onlar da bir şekilde refah dağıtımına dahil olurlar.
  • Zamanla insanların ihtiyaçları olgunun yarattığı refah miktarını aşar.
  • İnsanlar olgunun ortaya çıkardığı sınırlı miktarda refahtan sürekli biraz daha pay koparmak için gittikçe yozlaşırlar.
  • Yeni bir olgu ortaya çıkana kadar çürüme devam eder, çok uzun sürerse apokaliptik olay yaşanır.

Dalganın şekli şemali değişir, bazen yamuk çıkar, bazen iki dalga arasına 500 yıllık karanlık çağ girer, ama insan refahını dalgalı hareketi sabittir.

Roma’nın çöküşü apokaliptik bir olaydı. O kadar apokaliptikti ki, torunları 500 yıl karanlık çağ yaşandı.

Bu dalga taslağını bozmak şimdilik mümkün değil. Dalganın şeklini insan doğası belirliyor ve şu an insan doğasını o kadar derinden etkileyemiyoruz. Fakat yakın tarihte gözlemlediğimiz üzere son adımı çok kısa tutup, bir dalganın yükselişini önceki dalganın kesintisiz devamı gibi göstermek mümkün. Özelikle bilim devrimi ve hristiyan kültür reformu sonrasında görüldü ki; yaratıcılığa ve yenilikçiliğe yatırım yapıldıkça, bir dalgayı diğer dalganın tepe noktasında başlatmak ve hiç bitmeyen bir dalga oluşturmak teoride mümkün.

Biliyoruz ki pis bir varoluşta yaşıyoruz, ve bulduğumuz değneklerin hepsinin iki ucu da ziyadesiyle boklu. Şu an hakkında konuştuğumuz değneğin bir ucundaki bok bariz. Eğer inovasyon yeteri kadar hızlı gelmezse, insanlık iki inovasyon arasındaki boşlukta ekonomik çöküş, yıkım ve kaos içinde kalıyor. Diğer boklu uç biraz daha sinsi. İnsanların öğrenme süreci sınırlıdır. Her bilgi kitaptan okuldan öğrenilmez, bazı bilgiler diğer bilgilerin edinilmesine engel olur. Bu işin kültürel bilgi boyutu falan da var. Adet, anane, sorumluluk, kültür gibi mevzular çok yavaş işleyen hatta bazen işlemeyen süreçlerdir. En iyi ihtimalle bir inovasyonun yarattığı ürünler üç kuşak boyunca kullanılmalıdır ki; hayatını bu ürünleri kullanarak geçirmiş bir dede, ürünü ilk defa gören torununa nasihat verebilsin. Eğer refah hiç azalması diye yenilik üstüne yenilik bindirilirse teknoloji çok hızlı ilerler, toplumlar uyum sağlayamaz, bütün kuşaklar ilerleyen dünyanın gerisinde kalabilir.

Mülksüzler, memnuniyetsizler, varoşta ömrü çürüyen gençler hep bu sürecin gerçek dünyada işlemesi sonucu ortaya çıkarlar.

Burdan Punk Akımına Bağlayalım:

Punk, Londranın varoşlarında yaşayan 4 genç adamın yukarıda anlattığım şekilde tarihin gerisinde kalması ile başlar. Analog devrim ve uzay yarışı bu dört genci babalarının yaşadığından çok daha farklı ve kesinlikle hazır olmadıkları bir dünyaya sokmuştur. “No Future” diye bağırmaları, halihazırda parsayı kapamışların düzeninin temsili olan kraliçeye veryansın etmeleri bundandır. İçgüdüsel seviyede de olsa dünyada kendilerine uygun yer olmadığını hissetmişlerdir. Tabi mizaçlarına bakarsak önceden haber verilse de büyük ihtimalle hazırlanmazlardı, ama o başka bir konu.

Bu fotoğraf çekildiği sıralarda seks ve uyuşturucu içinde yüzüyorlardı.

Punk, çok hızlı ilerleyen dünyanın geride bıraktığı milyonlarca gencin hayal kırıklığını dışarı vurmasıyla hız kazandı. Müzik spesifik olarak 4 dallamanın hayatından esinlenmiş olsa da altta yatan öfke bütün geride kalmışlar için ortaktı. Babalarını var eden düzen git gide bozuluyor, yeni düzen de onları kabul etmiyordu.

Yorumlar