Kahramangiller

Edebiyat Sahnesinde İlk Mesai: Elfler

Edebiyat sahnesinde ilk göründükleri zamanın Tolkien kitapları olarak biliyordum bende birçoğumuz gibi. Ancak meğer daha eskiye dayanıyormuş Elf arkadaşların geçmişi. Tolkien vari bir kitapta ilk defa arzı endam etmişler. Masal niyetine okumalık kitabında yer vermiş bu güzeller güzeli ırka Johann Ludwig Tieck.

Elfler, ilk defa yazarın üç ciltten oluşan Phantasus adlı eserinin ilk cildiyle okuyucu ile buluşmuş. Alman edebiyatında Kuntmarchen, sözlü edebiyatın yazıya geçtiği dönem olarak adlandırılan zaman içerisinde basılan en önemli eserlerden birisi olduğu düşünülür. Hüzünlü bir arkadaşlık hikayesidir Elfler, iki ırk arasında.

elfs

Kasabanın birinde çiftçi bir ailenin Mary adında bir kızı varmış diye başlarsam, tam da kitaba uyan bir açılış olur. Aynen bu havada başlıyor kitap. Üçüncü kişi bakış açısı ile anlatılan hikaye Mary ile tanışmamızla başlıyor. Çiftçi anne babanın tek çocuğu olan Mary’ in başına bir gün hiç beklemediği bir şey gelir. Arkadaşı ile oyun oynarken kendisini elf topraklarında bulur. Hem de hayatı boyunca kötü adamlar yaşıyor diye uzak durduğu izbe bir kulübede. Bir adım bir adım daha derken, kendisini hayallerinde bile göremeyeceği güzellikteki elflerin arasında bulan Mary, burada harika vakit geçirir. Yaşadığı çiftlik kasabasında elflere, mükemmelliğin sözlük karşılığı olan varlıklara rastlar Mary ve onlarla arkadaş olur. Ancak gitme vakti geldiğinde zamanın azizliğine uğrar. Ailesinin yanına döndüğünde karşılaştığı manzara hayatını değiştirir. Elf diyarında her şey gibi, zaman da farklıdır.

Yazar bu masalı 1800 lü yılların başında kaleme almış. Edebiyat tarihine elflerin ilk kez ortaya çıkışı olarak nitelendirebileceğimiz kitabı ile masal anlatısına yeni bir soluk kazandırır. Bunun yanında Tolkien kitaplarından okumaya alıştığımız bir elf ırkı ile karşılaşıyoruz. Gerçi yaklaşık elli sayfa olduğundan çok fazla tasvir yok. Sadece 48 sayfa.Bunun yanında her masalda olduğu ya da olması gerektiği gibi ders verici nitelik bu kitapta da kendisini gösterir. Kitap bir başlangıç açıkçası fantastik yazında bu güzeller güzeli ırk için. 20. Yüzyıla kadar geçen sürede başka bir kitap yayınlandı mı konuyla ilişkin bunu bilmiyorum. Ama tabi rastlayacak olursam böyle bir yazı ve ya kitaba kendisini buraya getireceğim.

Yazar Ludwig Tieck

Yazar Johann Ludwig Tieck

Masal Evi Yayınları –ki Altı Kırk Beş Yayınlarının alt yayın evi- tarafından çıkan ilk kitap Elfler. Tam da mecrasına uygun bir masal olarak okuyucu ile buluşan kitap içerdiği başarılı çizimler ile yediden yetmişe herkese yatmadan önce okunabilir.

Yorumlar

  • Dede Korkut’ta da periler vardır. Tasvirleri Elf’lere çok benzer. Hatta Tepegöz tecavüze uğrayan bir peri kızının deforme çocuğudur.

    • Melih Demir

      Elf dediğimiz şey de aslında bir yerde peri diye geçiyor bir çok kaynakta. Tolkien’de bilinen elflerden ziyade, ufak tefek peri figürü gibiler.

      • Onlar Fairy yahu. Dede Korkuttakilerin fairy olmadığına eminim.

        • Özlem Buket Duru

          Değiller. Eski Türk mitolojisinden gelme varlıklar, esin perileri ya da baştan çıkaran kadın figürü olarak resmediliyorlar genellikle. Türk masallarında padişahları, sarayları filan vardır bunların ama onun ne kadarı Osmanlı, ne kadarı Çin etkisi bilemeyeceğim. Tasvir edilen saraylar ya da açık mekanlarda her ikisinin de etkisi olduğunu düşünmüştüm ben.

          Tabii batı kültürlerinde de “fairy” genç, şakacı ve güzel kız tipi üzerine kurulmuş derseniz haklısınız. Ben iyisi mi yakın zamanda bunun üzerine bir şeyler yazayım.

    • Zulfikar Yamac

      Dede Korkut’tan pek okumadım, Tepegöz olayına bir bakayım