Geçmişten Geleceğe Star Wars Filmlerindeki Derinlik

Star Wars filmleri daima, o hikaye açısından hiç bir önem teşkil etmeyen, sadece izleyiciye birer anı verecek, filmin bütünü açısından önemsiz ama güzel sahneleriyle vardır. Bu sahneleri çıkarırsanız (tıpkı ÖSS’de paragrafın anlamını bozmayan cümleler gibi) filmin anlamsal bütünlüğü bozulmaz ama havası kaybolur. Ben bu sahnelere “küçük sahneler” diyorum. Evet ilk 6 SW filminin tümü bir diyalog yığınıdır ama o küçük sahneler de olmazsa olmaz. İlk filmi başından başlayarak düşünün, gayet mühim olaylarla girizgah yapılıyor, R2D2’nun C3PO ile inatlaşıp ayrıldığı sahne bile bir karakter gelişim sahnesi, ama Death Star’daki çöp ezici sahnesinin hikaye ile herhangi bir alakası var mı? Ya isyancıların ölüm yıldızına saldırıları niçin torpido açılacak deliğe yakın bir noktadan başlamadı da trench run gibi efsane bir sahne ortaya çıktı? Bölüm 5’te asteroidin içindeki dev sülüğün öyküye katkısı nedir? Ya da Bölüm 6’daki Rancor dövüşünün, speeder kovalamacasının ve hatta Ewok köyünde C3PO’nun kendisini tanrı ilan ettiği sahnenin? Ama işte bu sahneler, onlarca yıl geçtikten sonra küçüklüğümüzün en canlı anıları olarak yer ettiler. İşlevleri de budur; filmlerin adrenalin dozunu biraz olsun artırmak ve Star Wars ile ilgili hoş anılar olarak yer almak.

17

Yaşı 40’larına yaklaşmakta olan bizler için, ön üçlemede bu görevi yapması için konulmuş pod race ya da droid fabrikası gibi sahneler kesinlikle aynı görevi görmüyor, ama bir de bölüm 1’i 8-9 yaşında izleyen yeğeniniz varsa ona sorun. Ben sordum, çocuklar bu sahneleri çok seviyor.

Evet, bu sahneler olmazsa olmaz ama Star Wars’u oluşturan sadece bunlar mı? Bana kalırsa hayır. Ancak Bölüm 7’ye baktığımızda film daha ziyade bu sahnelerden vücut bulmuş da, ana konuyu ilerleten sahneler araya serpiştirilmiş gibi. Evet biraz abartıyorum, durum tam olarak böyle değil ama filmdeki baş döndürücü aksiyonun büyük çoğunluğunun öyküye katkısı yok. Bisiklet kilitli TIE fighterla kaçış, TIE fighterın kırık silahıyla gemi vurmaca, Rey’in esnafı sopalaması, Finn’le birlikte bombardımandan kaçmaları, Rey’in Millenium Falcon’la gereksiz uzun aksiyonu, Han Solo’nun gemisindeki beholder benzeri Ratharların korsanları yemesi, Finn’in TR8R’la kapışması derken filmin yarısı bize neler olduğunu anlatmadan geçiyor.

Bu arada elbette konu ilerliyor, ancak konuyu ilerleten sahneler seyrek ve kopuk. Filmin genel hikayesini okursanız bu kopukluğu siz de hissedeceksiniz. Peki ama bu bir sorun mu? Aslında değil, çünkü kafamızda çoğu şeyi birleştirebiliyoruz zaten. Daha doğrusu filmin sorunu bu değil. Filmin sorunu tıpkı yukarıda yazdığım C3PO ile R2D2’nun tartıştığı, Vader’ın Amiral Motti’yi force choke yaptığı, Obi Wan’ın Luke’a gücü anlattığı, Han Solo’nun Greedo ile kapıştığı ya da Obi Wan ile Han Solo’nun güç konusunda tartıştığı (ve daha onlarcası) sahneler gibi Star Wars evreni hakkında bize tüyolar verip filme boyut katan sahnelerin eksikliği.

18

Bu tip sahneler olmayınca filmin tadında bir yavanlık oluyor, doğru, ama daha önemlisi filmde olanlar hakkında bir sebep sonuç ilişkisi kurulamıyor. Hangi karakterin motivasyonu ne, hangi olay hangi şartlar altında oldu, bunları hissedemiyoruz. Bir Star Wars geleneğidir, filmlerde her şey açık açık anlatılmaz ama tüyolar da mutlaka verilir: Han Solo’nun Bölüm 5’te isyancılardan ayrılmaya karar vermesinin sebebi Ord Mantell’de karşılaştığı kelle avcısıdır. Detayları ister zihninizde canlandırın, ister daha sonra bir çizgi roman bunu ele alsın, ancak bir sebebi vardır ve bu izleyiciye aktarılır. Bölüm 7 hariç. Küçük bir örnekle Han Solo, o kadar önemli olmasına rağmen niçin orada Maz Kanata’yı ziyaret etmek için rotayı Takodana’ya çeviriyor bilmiyoruz. Büyük bir örnekle Yeni Cumhuriyet’in en önemli 5-6 gezegeni patlarken niçin kimsenin umurunda olmuyor, bunu da bilmiyoruz (bu olayın çıplak gözle nasıl görülebildiği ise bu yazının perspektifi dışındadır).

Yorumlar